Europejskie giełdy energii: Komisja Europejska proponuje utworzenie jednego ogólnoeuropejskiego podmiotu, co oznacza pozbawienie NEMO ich obecnej funkcji i poważne ryzyko osłabienia odporności rynku.
Europejskie giełdy energii, które ponad 15 lat temu rozpoczęły integrację rynków spot w ramach jednolitego europejskiego rynku energii elektrycznej, wyrażają poważne zaniepokojenie zmierzającym do centralizacji i ograniczenia konkurencji przepisem przewidzianym w propozycji reformy rynku energii elektrycznej (EMD), przedstawionej przez Komisję Europejską 14 marca 2023 r. i analizowanej obecnie przez Parlament UE i Radę UE. Wspomniany przepis przewiduje możliwość utworzenia jednego podmiotu, któremu powierzono by zarządzanie wszystkimi krajowymi rynkami energii elektrycznej (proponowane zmiany w art. 7 i 59 rozporządzenia (UE) 2019/943). Jest to wyraźny pierwszy krok w kierunku faktycznej centralizacji łączenia rynków europejskich, co jest sprzeczne z zasadami proporcjonalności i pomocniczości.
Co więcej, wprowadzenie przepisu zakładającego utworzenie nowego podmiotu, który powinien zarządzać zintegrowanymi rynkami dnia następnego i dnia bieżącego, zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2015/1222, nastąpiło bez właściwych wcześniejszych konsultacji, bez analizy kosztów i korzyści oraz bez rozważenia destrukcyjnych skutków, jakie może to wywołać. Ww. przepis, niemający nic wspólnego z zagadnieniami, których dotyczy reforma EMD, został wprowadzony ponownie po jego pominięciu w procesie nowelizacji Wytycznych CACM, kiedy to został uznany przez NEMO i OSP oraz unijne stowarzyszenia branżowe, takie jak Eurelectric i EFET, za zagrażający samemu funkcjonowaniu jednolitego europejskiego rynku energii elektrycznej.
Obecne zasady działania rynku, wypracowane przede wszystkim dzięki europejskim giełdom energii, zapewniają wielostronną i zdecentralizowaną współpracę, z uwzględnieniem specyfiki poszczególnych rynków krajowych państw UE, wprowadzając przy tym skuteczną integrację i skoordynowane zarządzanie na poziomie europejskim. Osiągnięcia te zostały dostrzeżone w propozycji reformy.
Propozycja Komisji Europejskiej, wspominając o możliwości powierzenia zarządzania zintegrowanymi rynkami energii elektrycznej w UE jednemu podmiotowi, stanowi wyraźną zachętę do niepotrzebnych i nieokreślonych przekształceń, powodujących krytyczne problemy natury operacyjnej, regulacyjnej i w zakresie zarządzania, co naraża na poważne ryzyko samo funkcjonowanie zintegrowanych rynków dnia następnego i dnia bieżącego. Wdrożenie przedstawionej propozycji wymagałoby długiego czasu i wiązałoby się z trudnościami prawno-regulacyjnymi, kosztami przekształceń, a także bardzo istotnym ryzykiem niewypłacalności, które to aspekty zostały całkowicie pominięte przez Komisję Europejską, a przy tym nie przyniosłoby żadnych korzyści ani pod względem zarządzania operacyjnego, ani bezpieczeństwa systemu.
Komitet NEMO uważa zatem, że fragmenty dotyczące Jednego Podmiotu Prawnego, zawarte w art. 7 i 59 rozporządzenia (UE) 2019/943, powinny zostać usunięte z omawianego projektu reformy rynku energii elektrycznej.
Treść oryginalnego komunikatu dostępna jest pod linkiem.
O Komitecie NEMO:
Komitet NEMO umożliwia współpracę pomiędzy NEMO w zakresie wszystkich wspólnych zadań na poziomie europejskim, niezbędnych do efektywnego i bezpiecznego projektowania, wdrażania i działania jednolitego Rynku Dnia Następnego i Dnia Bieżącego. Komitet NEMO tworzą wyznaczeni przedstawiciele poszczególnych NEMO.
Dodatkowe informacje na temat Komitetu NEMO można znaleźć na stronie: http://www.nemo-committee.eu/index.